Gerontologie

We worden allemaal een dagje ouder en als je er even bij stil staat komt daar een hele hoop bij kijken. Zo maakt je lichaam talloze veranderingen mee op biologisch vlak en kan je gedachtegang als individu in een ander daglicht komen te staan. Daarnaast veranderd je positie in de samenleving en komen er opeens hele andere dingen kijken als het gaat om gezondheid.

De tak van de wetenschap die zich met ´de ouder wordende mens´ bezighoudt noemen we Gerontologie. Zowel lichamelijke, maatschappelijke als geestelijke factoren komen hierbij kijken en op deze pagina geven we je algemene informatie omtrent de gerontologie.

Op de website van de Canon van de Gerontologie, een initiatief om het grote publiek kennis te laten maken met de wetenschap van het ouder worden, vinden we vijf aspecten van het ouder worden die we hieronder kort zullen toelichten.

Lichaam

118105

Een van de eerste en meest kenmerkende aspecten van het ouder worden vinden plaats in je lichaam. Op biologisch vlak vindt er een verschuiving in het dynamisch evenwicht van tussen celdeling en celdood plaats.

De processen die hieraan te grondslag liggen, samen met de gevolgen die deze processen hebben voor het menselijk lichaam vormen het domein van de biologie van veroudering.

De processen die voor veroudering zorgen vinden op talloze niveaus binnen het lichaam plaats. Eiwitten en DNA maken een verandering mee, de communicatie tussen cellen en hun omgeving wordt lastiger en veranderingen in het immuunsysteem en in de zuurstofvoorziening naar de hersenen onderscheiden een oud lichaam van een jong lichaam.

Individu

2014-04-24-12-02-42.individu

Het lichaam maakt een hoop veranderingen mee, maar hoe beleeft de persoon deze veranderingen nou zelf? Wat gaat er in je hoofd? Hoe ga je om met ouderdom en welke invloed heeft dit op je persoonlijke ontwikkeling?

Lang dacht men dat het ontwikkelen van de persoonlijkheid vooral plaatsvond tijdens de jonge levensjaren van de mens. Tegenwoordig weten we dat dit maar een kant van het verhaal is en dat je op je oude dag nog heel wat kan bijleren.

Ondertussen is aangetoond dat de ontwikkeling in persoonlijkheid verschilt per trek. Zo kan bijvoorbeeld vriendelijkheid ver worden ontwikkeld in de jeugd terwijl andere trekken zoals angst een piek krijgen in later jaren van het leven.

Samenleving

media_xl_1511808

De beeldvorming van ouderen en het ouder worden zelf heeft heel lang (en onnodig) in een negatief daglicht gestaan.

Gelukkig is dit beeld een stuk positiever geworden door de alsmaar groeiende levensverwachting en de steeds grotere vitaliteit en energie van 65-plussers in ons land. Mede door een sterkere financiële positie en grotere participatie in bijvoorbeeld de politiek komen ouderen steeds meer in het midden van de samenleving te staan.

Geheugen

senior-puzzle

Het beïnvloeden en begrijpen van onze omgeving noemen we ook wel cognitie. Mensen zijn hier constant mee bezig, van jongs af aan tot met hun oude dag. Maar hoe worden de cognitieve capaciteiten van mensen beïnvloed door ouderdom? En op wat voor manier gebeurd dit?

Een van de belangrijkste cognitieve functies die door ouderdom wordt beïnvloed is het geheugen. Zoals we weten komt bij veel ouderen op een gegeven moment vergeetachtigheid of zelfs dementie opspelen.

Ieder individu verschilt nogal op biologisch en cognitief niveau. Vergeetachtigheid en dementie worden uiteindelijk bepaald door een samenspel van genetica en omgevingsfactoren, zoals opleiding, voeding en gezondheid.

Gezondheid

122413055_RB

Bij ouder worden komen een hoop leuke dingen kijken – zoals het krijgen van kleinkinderen – maar helaas zijn er ook gebreken. Kwaaltjes in de rug, vergeetachtigheid, ziekte, orgaanfuncties die ermee ophouden en zo gaat de lijst helaas nog een tijdje door.

Deze gezondheidsproblemen zijn vaak een deel van het ouder worden en kunnen leiden tot klachten variërend van pijn tot somberheid.

Gelukkig komen we steeds meer te weten over het ouder worden van de mens en hoe lichaam en geest hierop reageren. Hierdoor wordt het mogelijk om de kwetsbaarheid van ouderen zoveel mogelijk binnen de perken te houden zodat iedereen op een fijne en rustige manier van zijn of haar oude dag kan genieten.